Khởi nghiệp tuổi 40, hay chính xác hơn với tôi là khởi nghiệp sau tuổi 40, không phải là một quyết định có thể đưa ra trong vài phút. Có những quyết định trong cuộc đời phải mất nhiều tháng, thậm chí nhiều năm để tự mình tìm được câu trả lời. Với tôi, quyết định rời Vantage Logistics sau 15 năm làm việc là một quyết định như vậy.
Đó không đơn thuần là chuyện nghỉ một công việc để tìm một công việc khác. Sau từng ấy năm, Vantage đã trở thành một phần rất lớn trong hành trình nghề nghiệp của tôi. Tôi đã trưởng thành ở đó, học được rất nhiều điều, trải qua nhiều vị trí và tham gia vào nhiều công việc vượt ra ngoài phạm vi của một người làm IT.
Nhưng đến một thời điểm, tôi bắt đầu tự hỏi: Mình sẽ tiếp tục công việc này cho đến khi không còn khả năng làm nữa, hay sẽ thử xây dựng một con đường của riêng mình?
Khi ấy tôi đã ngoài 40 tuổi. Ở độ tuổi mà nhiều người muốn tìm kiếm sự ổn định, tôi lại đứng trước một lựa chọn hoàn toàn ngược lại: bước ra khỏi vùng quen thuộc để bắt đầu một hành trình mới. Đó cũng là thời điểm câu chuyện khởi nghiệp sau tuổi 40 của tôi thực sự bắt đầu.
15 năm ở Vantage đã cho tôi những gì?
Tôi gia nhập Vantage Logistics vào khoảng giữa năm 2009. Khi đó công ty còn khá nhỏ, chỉ khoảng hơn 20 nhân sự. Hệ thống công nghệ thông tin cũng chưa phức tạp như những doanh nghiệp lớn hiện nay. Tôi bắt đầu với công việc IT, nhưng theo thời gian phạm vi công việc ngày càng mở rộng.
Tôi phụ trách hệ thống mạng nội bộ, máy chủ dữ liệu, Domain Controller, mail server, tổng đài điện thoại, máy tính và hỗ trợ người dùng. Thời điểm ấy công nghệ chưa thuận lợi như bây giờ. Internet chủ yếu vẫn dựa trên hạ tầng cáp đồng, tốc độ không cao. Công ty từng sử dụng địa chỉ IP động cho mail server nên thường xuyên gặp tình trạng IP bị đưa vào blacklist khiến email gửi đi bị đánh dấu spam hoặc không đến được người nhận.
Có những giai đoạn gần như ngày nào tôi cũng phải kiểm tra và xử lý blacklist. Sau này, khi chuyển sang sử dụng IP tĩnh, hệ thống mới ổn định hơn. Những vấn đề đó hôm nay nhìn lại có thể không còn quá lớn, nhưng ở thời điểm ấy chúng buộc tôi phải tự nghiên cứu, tự xử lý và chịu trách nhiệm đến cùng.
Tôi cũng đi học thêm về quản trị mạng tại Nhất Nghệ để củng cố kiến thức. Nhưng điều quan trọng nhất tôi học được không chỉ nằm trong những khóa học, mà là khả năng giải quyết vấn đề thực tế. Một hệ thống không hoạt động thì phải tìm ra nguyên nhân. Người dùng không làm việc được thì phải xử lý. Server gặp sự cố thì không thể nói rằng “đợi ngày mai”.
Công việc IT trong doanh nghiệp dạy tôi một nguyên tắc rất đơn giản: Hệ thống chỉ thực sự tốt khi nó hoạt động ổn định và người sử dụng gần như không nhận ra rằng phía sau nó có rất nhiều thứ đang vận hành.
Theo thời gian, công việc của tôi không còn giới hạn trong IT. Khi hệ thống đã ổn định và khối lượng IT giảm xuống, tôi được giao thêm nhiều việc liên quan đến văn phòng: nội thất, cải tạo, hệ thống điện, bảo trì điều hòa, an ninh, PCCC và nhiều hạng mục kỹ thuật khác.
Từ những dự án nhỏ trong văn phòng, tôi dần tiếp xúc với các công trình thực tế. Có dự án ở TP.HCM, có dự án tại Hà Nội, có thời điểm tôi tham gia triển khai công việc tại Campuchia. Từ một người làm IT, tôi bắt đầu hiểu thêm về thi công, nội thất, hệ thống điện, điện thông minh và cách phối hợp nhiều hạng mục kỹ thuật trong cùng một công trình.
15 năm tại Vantage vì thế không chỉ cho tôi một công việc. Nó cho tôi một nền tảng nghề nghiệp rất rộng.
Khi công việc ổn định không còn là câu trả lời duy nhất
Nếu chỉ nhìn từ bên ngoài, có lẽ tôi không có nhiều lý do để nghỉ việc. Tôi đã làm ở công ty rất lâu, công việc quen thuộc, môi trường quen thuộc, con người quen thuộc. Tôi hiểu hệ thống của công ty gần như từ những chi tiết nhỏ nhất. Sau 15 năm, sự ổn định đó là điều không dễ dàng từ bỏ.
Nhưng chính sự ổn định đôi khi lại khiến một người bắt đầu đặt câu hỏi về tương lai. Tôi thường suy nghĩ: Nếu tiếp tục ở lại, 5 năm nữa tôi sẽ như thế nào? 10 năm nữa thì sao? Tôi có muốn dành toàn bộ phần còn lại của sự nghiệp để tiếp tục làm những công việc mình đã rất quen thuộc?
Hay tôi muốn thử xem những kinh nghiệm mình tích lũy suốt nhiều năm có thể tạo ra điều gì nếu được đưa vào một hành trình hoàn toàn của riêng mình?
Đó là một cuộc đấu tranh tư tưởng kéo dài. Không phải lúc nào tôi cũng chắc chắn mình nên đi. Có lúc tôi nghĩ rằng ở lại là lựa chọn hợp lý nhất, nhưng rồi ý nghĩ về việc xây dựng một thương hiệu riêng lại quay trở lại.
Càng về sau, câu hỏi không còn là “Có nên nghỉ việc hay không?” mà dần trở thành: “Nếu không thử bây giờ thì bao giờ mình mới thử?”
Khởi nghiệp sau tuổi 40 có quá muộn?
Khi nói đến khởi nghiệp tuổi 40 hay khởi nghiệp sau tuổi 40, điều đầu tiên nhiều người nghĩ tới có lẽ là tuổi tác. Ở tuổi ngoài 40, chúng ta không còn giống khi mới hơn 20 tuổi. Trách nhiệm gia đình lớn hơn, áp lực tài chính cũng khác và một quyết định sai có thể phải trả giá nhiều hơn.
Vì vậy, nghỉ việc để khởi nghiệp ở giai đoạn này chắc chắn không phải một quyết định nhẹ nhàng. Nhưng khi nhìn lại, tôi lại thấy tuổi 40 cũng mang đến những lợi thế mà mình không có ở tuổi 20.
Đó là kinh nghiệm, là khả năng nhìn nhận một vấn đề thực tế hơn, là những lần đã từng thất bại, từng xử lý sự cố và từng phải tìm giải pháp trong những tình huống không có sẵn câu trả lời. Quan trọng hơn, tôi đã có nhiều năm trực tiếp làm việc với doanh nghiệp, khách hàng, nhà cung cấp, kỹ thuật và công trình.
Tôi hiểu một sản phẩm tốt chưa chắc đã tạo ra một dịch vụ tốt. Tôi hiểu khách hàng không chỉ cần thiết bị. Họ cần một người có thể nhìn tổng thể vấn đề, đưa ra giải pháp phù hợp và chịu trách nhiệm cho công việc mình đã làm.
Nếu khởi nghiệp ở tuổi 20, tôi có thể có nhiều năng lượng hơn. Nhưng khi bắt đầu sau tuổi 40, tôi có một thứ khác: kinh nghiệm tích lũy qua hơn 20 năm làm nghề.
Vì vậy, với tôi, bắt đầu ở tuổi ngoài 40 không có nghĩa là bắt đầu quá muộn. Chỉ đơn giản là tôi bắt đầu ở một thời điểm khác.
Quyết định nghỉ việc để khởi nghiệp sau 15 năm
Cuối cùng, tôi quyết định rời Vantage. Đó là một trong những bước ngoặt sự nghiệp lớn nhất của tôi.
Tôi biết rằng khi bước ra khỏi công ty, những thứ quen thuộc suốt 15 năm sẽ không còn nữa. Sẽ không còn một vị trí công việc ổn định đang chờ mình mỗi ngày, không còn một hệ thống quen thuộc mà tôi đã quản lý nhiều năm, không còn cảm giác biết trước ngày mai mình sẽ làm gì. Thay vào đó là rất nhiều điều chưa biết.
Nhưng tôi cũng hiểu một điều: nếu đã muốn xây dựng một con đường riêng, tôi phải chấp nhận bước ra khỏi vùng an toàn của mình.
Tôi không nghỉ Vantage vì phủ nhận những gì mình từng có. Ngược lại, tôi rất trân trọng quãng thời gian ấy. Nếu không có 15 năm đó, có lẽ tôi cũng không đủ kinh nghiệm và sự tự tin để đưa ra quyết định tiếp theo.
Rời Vantage không phải là đóng lại một quá khứ. Với tôi, đó là mang toàn bộ những gì đã học được trong quá khứ bước sang một chương mới.
Tôi không lập tức có Smartek
Sau khi nghỉ việc, tôi không lập tức có một công ty hoàn chỉnh mang tên Smartek. Thực tế khác xa những câu chuyện khởi nghiệp thường được kể theo một đường thẳng: nghỉ việc → thành lập doanh nghiệp → thành công.
Hành trình thật hiếm khi đơn giản như vậy.
Sau khi rời công ty, tôi làm nhiều việc. Tôi bán thiết bị máy tính, làm các giải pháp công nghệ, tiếp tục làm nội thất, triển khai các hạng mục điện, điện thông minh và kỹ thuật cho công trình. Có những dự án lớn, cũng có những công việc sửa chữa rất nhỏ.
Có lúc tôi làm những việc rất gần với chuyên môn IT ban đầu. Có lúc công việc lại nghiêng nhiều hơn về xây dựng và kỹ thuật công trình. Ở giai đoạn đó, tôi vẫn đang tìm câu trả lời cho một câu hỏi: Điều gì thực sự là thế mạnh của mình?
Sau nhiều năm làm việc, tôi nhận ra thế mạnh đó không nằm ở một sản phẩm duy nhất. Nó nằm ở khả năng kết nối nhiều lĩnh vực với nhau.
Những năm kinh nghiệm bắt đầu kết nối lại với nhau
Khi nhìn lại hành trình nghề nghiệp của mình, tôi nhận thấy những công việc tưởng như rất khác nhau thực ra có mối liên hệ với nhau.
IT giúp tôi hình thành tư duy hệ thống. Quản trị mạng giúp tôi hiểu rằng mọi thành phần đều phải được thiết kế để làm việc cùng nhau. Công việc nội thất giúp tôi hiểu về không gian. Thi công điện giúp tôi hiểu hạ tầng phía sau những thiết bị mà người dùng nhìn thấy. Điện thông minh cho tôi thấy công nghệ có thể thay đổi cách con người sử dụng một ngôi nhà hay một văn phòng.
Các dự án thực tế lại giúp tôi hiểu một điều khác: một giải pháp tốt trên giấy chưa chắc đã là một giải pháp tốt ngoài công trình. Nó phải thi công được, phải bảo trì được, phải phù hợp với nhu cầu thực tế và quan trọng nhất, phải tạo ra giá trị cho người sử dụng.
Dần dần, những mảnh ghép của hơn 20 năm làm nghề bắt đầu kết nối với nhau. Tôi không còn nhìn IT, điện, nội thất hay smart home như những lĩnh vực hoàn toàn riêng biệt. Tôi nhìn chúng như các thành phần của một không gian hoàn chỉnh.
Và đó cũng là nền tảng cho hướng đi sau này của tôi.
Từ quyết định cá nhân đến sự ra đời của Smartek
Smartek không xuất hiện từ một khoảnh khắc bất chợt. Nó là kết quả của một hành trình rất dài: từ những ngày đầu đi giao và lắp ráp máy tính, đến công việc IT Support, những năm quản trị hệ thống tại Vantage, rồi những dự án mạng, server, văn phòng, nội thất, điện và công trình.
Sau đó là quyết định rời một công việc đã gắn bó 15 năm để thử xây dựng con đường riêng. Tất cả những trải nghiệm ấy từng bước tạo nên cách tôi nhìn về Smartek ngày hôm nay.
Tôi không muốn Smartek chỉ đơn giản là một nơi bán thiết bị. Một chiếc khóa thông minh, camera, hệ thống mạng hay thiết bị smart home cuối cùng vẫn chỉ là công cụ. Giá trị thực sự nằm ở việc những công nghệ đó được lựa chọn, thiết kế và tích hợp như thế nào để giải quyết đúng nhu cầu của khách hàng.
Tôi muốn những kinh nghiệm mình đã tích lũy trong IT, kỹ thuật và thi công trở thành nền tảng để xây dựng một thương hiệu có thể đồng hành lâu dài với khách hàng.
Đó cũng là lý do tôi luôn xem sự ra đời của Smartek không phải là điểm bắt đầu hoàn toàn mới. Nó là sự tiếp nối của toàn bộ hành trình trước đó.
Sau tuổi 40, tôi không bắt đầu lại từ đầu
Nhìn lại hành trình khởi nghiệp tuổi 40, tôi nhận ra mình không thực sự bắt đầu lại từ đầu, mà đang tiếp tục một hành trình đã được chuẩn bị bằng hơn 20 năm kinh nghiệm.
Có lẽ nếu quay lại thời điểm trước khi rời Vantage, tôi vẫn sẽ phải suy nghĩ rất nhiều. Bởi một quyết định lớn chưa bao giờ trở nên dễ dàng chỉ vì chúng ta đã biết kết quả của nó.
Khởi nghiệp sau tuổi 40 cũng vậy. Tôi không cho rằng ai đến tuổi 40 cũng nên nghỉ việc để khởi nghiệp. Mỗi người có một hoàn cảnh khác nhau. Có người phù hợp với công việc ổn định, có người muốn xây dựng doanh nghiệp, và cũng có người chỉ cần một sự thay đổi nhỏ để tìm lại động lực trong nghề nghiệp.
Điều quan trọng là hiểu mình đang tìm kiếm điều gì.
Với tôi, sau 15 năm ở Vantage, tôi biết mình muốn thử xây dựng một con đường riêng. Tôi cũng biết rằng con đường đó sẽ không dễ. Nhưng nếu không bước đi, tôi sẽ luôn tự hỏi mình rằng: Nếu ngày đó mình thử thì sao?
Hôm nay nhìn lại, tôi không xem quyết định rời Vantage là việc bỏ lại 15 năm phía sau. Ngược lại, tôi mang toàn bộ 15 năm đó đi cùng mình, cùng với những năm trước đó, những kinh nghiệm, những lần xử lý sự cố, những công trình, những khách hàng và cả những sai lầm mà tôi từng trải qua.
Bởi vậy, khi bắt đầu hành trình mới ở tuổi ngoài 40:
Tôi không bắt đầu lại từ con số 0. Tôi bắt đầu lại với hơn 20 năm kinh nghiệm phía sau mình.